Ky tekst është publikimi publik i një sinjalim zyrtar të dërguar autoriteteve kompetente më 22 dhjetor 2025. Është një kërkesë formale për vlerësim dhe sqarim institucional.
Ndryshime të rënda fizike në zonën në veri të kanalit kullues të Povelçës dhe rrezik hidrologjik për fshatin Darëzezë e Re
Destinatar
AKZM Agjencia Kombëtare e Zonave të Mbrojtura
Me dijeni
- Administrata Rajonale e Zonave të Mbrojtura (Qarku Fier)
- Bashkia Fier
Dërgues
Icare Antoine Perret (aka Khayim Illia)
Banor i fshatit Darëzezë e Re
Kontakt: khayim@steinwolf.org
Data
22.12.2025
1. Qëllimi i këtij sinjalimi
Ky sinjalim ka për qëllim:
- të informojë autoritetet kompetente për ndërhyrje fizike të rënda të kryera në terren në periudhën shtator–tetor 2025,
- të nënvizojë rrezikun hidrologjik potencial që këto ndërhyrje paraqesin për fshatin Darëzezë e Re,
- të kërkojë një vlerësim zyrtar nga autoritetet përgjegjëse, si dhe një konfirmim me shkrim të marrjes së këtij sinjalimi.
Ky dokument nuk përmban akuza, por vëzhgime faktike të verifikueshme në terren, të mbështetura me dokumentim fotografik.
2. Përshkrimi i zonës së prekur
Zona ku janë konstatuar ndërhyrjet ndodhet:
- në veri të kanalit kullues të Povelçës, në skajin verior të fshatit Darëzezë e Re,
- në afërsi të drejtpërdrejtë të sistemit lagunar dhe të brezit të pishës bregdetare,
- jashtë perimetrit të ri të Peizazhit të Mbrojtur Ujor/Tokësor “Pishë Poro–Nartë”, sipas SHTOJCËS 2 të VKM nr. 596, datë 25.09.2024.
Megjithëse aktualisht kjo zonë nuk përfshihet më në kufijtë administrativë të zonës së mbrojtur, ajo mbetet funksionalisht e lidhur me sistemin hidrologjik dhe lagunar të pjesës së mbrojtur në jug të kanalit.
3. Vëzhgimet në terren (fakte)
Gjatë periudhës 30 shtator – 23 tetor 2025, janë vërejtur dhe dokumentuar:
- punime kompaktimi të rëndë të tokës përgjatë disa kilometrave,
- përdorimi i makinerive të rënda në zona me pisha dhe shkurre,
- çrrënjosje e dhjetëra pishave të moshave të ndryshme,
- shkatërrim masiv i shkurreve dhe bimësisë nënpyjore,
- dëmtime të pakthyeshme të sistemit rrënjor të pemëve përreth,
- krijimi i një forme kompaktimi që funksionon praktikisht si pengesë për kullimin natyror të ujërave.
Këto vëzhgime janë bërë drejtpërdrejt në terren, pa përdorimin e mjeteve teknike, dhe janë të dukshme me sy të lirë.
4. Rreziku hidrologjik i konstatuar
Nga këndvështrimi i funksionimit të territorit, ndërhyrjet e përshkruara më sipër paraqesin rreziqe serioze:
- bllokim ose ngadalësim i evakuimit natyror të ujërave që vijnë nga jugu (kanali i Darëzezës) ose nga një përmbytje e mundshme e Vjosës,
- rritje të presionit mbi kanalin kullues të Povelçës,
- rrezik të shtuar për përmbytje të fshatit Darëzezë e Re në rast reshjesh të zgjatura ose intensive.
Gjatë reshjeve të forta të nëntorit 2025, u vu re se:
- stacioni i pompimit të Darëzezës funksionoi pa ndërprerje për disa ditë,
- niveli i ujit në kanalin kullues ishte dukshëm më i lartë se në vitet e mëparshme, sipas vëzhgimeve lokale të banorëve.
Këto elemente përforcojnë shqetësimin se kapaciteti i sistemit përballë ngjarjeve ekstreme është dobësuar.
5. Konteksti ligjor dhe institucional
Sipas dokumentacionit zyrtar të vitit 2022, vetë AKZM përshkruante zonën e Pishë Poros si një sistem ku proceset akumuluese zhvilloheshin në të dy anët e grykëderdhjes së kanalit të Povelçës.
Ndryshimi i kufijve administrativë në vitin 2024 nuk e ndryshon faktin që:
- proceset hidrologjike dhe ekologjike nuk ndalen në një vijë harte,
- ndërhyrjet jashtë zonës së mbrojtur mund të dëmtojnë drejtpërdrejt funksionimin e saj.
6. Kërkesa
Në këtë kuadër, kërkoj zyrtarisht:
- Konfirmim me shkrim të marrjes së këtij sinjalimi;
- Një vlerësim zyrtar nga ana e AKZM ose institucioneve përkatëse mbi:
- ndikimin e këtyre ndërhyrjeve në funksionimin hidrologjik të zonës,
- rrezikun potencial për fshatin Darëzezë e Re;
- Informacion mbi:
- nëse këto punime janë kryer me ndonjë autorizim institucional,
- dhe nëse është kryer ndonjë vlerësim paraprak mjedisor.
7. Transparencë publike
Ky sinjalim do të publikohet në mënyrë transparente, së bashku me dokumentimin fotografik përkatës, në një platformë publike informative, me qëllim informimin e komunitetit lokal dhe ruajtjen e gjurmës dokumentare.
Me respekt,
Icare Antoine Perret