Darëzezë e Re – Bashkia Fier
I nderuar Kryetar i Bashkisë së Fierit,
Nëse, si shumë prej nesh, përdorni aplikacione për parashikimin e motit, me siguri keni vënë re se ato po bëhen gjithnjë e më pak të besueshme, madje edhe për planifikimin e ditës pasuese. Parashikimet ndryshojnë shpesh nga ora në orë, në mënyrë kontradiktore. Ndryshimi klimatik nuk është më një koncept abstrakt, por një realitet që po ndryshon modelet e reshjeve dhe po i bën gjithnjë e më pak funksionale modelet statistikore të bazuara në të dhëna historike.
Kjo do të thotë se sot nuk mund të parashikojmë me siguri nëse episodet e reshjeve intensive, si ato që kemi përjetuar tashmë dy herë në më pak se tre muaj, do të përsëriten apo jo, as kur.
Gjatë muajve të fundit, disa fshatra të Bashkisë Fier janë përballur me përmbytje. Edhe në qytetin e Fierit, niveli i Gjanicës është rritur disa herë me dhjetëra centimetra. Fusha midis qytetit dhe bregdetit është aktualisht e ngopur me ujë dhe shumë parcela bujqësore mbeten të përmbytura për periudha të gjata.
Sinjalizimi që i kam dërguar institucioneve përkatëse para Krishtlindjeve, lidhur me punimet e kompaktimit të tokës të vëzhguara rreth lagunës së Darëzezë e Re, nuk ka marrë deri më tani një reagim nga Bashkia. Për këtë arsye, po ju drejtohem sërish, këtë herë duke theksuar qartë rrezikun e përmbytjes së fshatit Darëzezë e Re, ku banoj prej vitesh, me të cilin kam krijuar një lidhje të fortë dhe ku kam plane afatgjata jetese.
Përmes publikimit tuaj në rrjetet sociale, jam njohur me inspektimin tuaj në hidrovorrin e Povëlçës dhe me funksionimin e tij aktual. Një javë më parë, situata ishte ndryshe, deri sa disa tonelata materialesh që bllokonin hyrjen e ujit u hoqën me mjete të rënda.
Po atë ditë, duke kaluar nga ana e detit, vura re se niveli i ujit në lagunë ishte dukshëm më i lartë se ai i kanalit të shkarkimit. Ky vëzhgim nuk më habiti, por përforcoi një shqetësim të arsyeshëm: kompaktimet e fundit rreth lagunës duket se kanë reduktuar ndjeshëm aftësinë e qarkullimit nëntokësor të ujit dhe funksionin amortizues hidrologjik të zonës.
Pa hyrë këtu në detaje mbi kompaktimet e tjera të kryera përgjatë bregdetit në jug të Darëzezës, në drejtim të Vjosës — kompaktimë paralele me vijën bregdetare dhe për rrjedhojë pingule me kanalet natyrore të kullimit — konstatoj se nuk janë bërë publike vlerësime hidrologjike apo mjedisore paraprake për pasojat e mundshme të këtyre ndërhyrjeve. Nuk jam inxhinier apo hidrolog, por pasojat e dukshme në terren ngrenë pikëpyetje serioze: rrezikohet që një territor, i cili është tharë, stabilizuar dhe bërë i banueshëm përmes punës së vazhdueshme të disa brezave, të rikthehet drejt kushteve të mëparshme të stanjacionit ujor.
Shqetësimi im kryesor mbetet megjithatë fshati Darëzezë e Re. Ky fshat është përmbytur tashmë në vitin 2015, si pasojë e reshjeve të forta dhe njëkohësisht e prurjeve të larta të Vjosës, duke u detyruar të evakuohet — dhjetë vjet përpara ndërhyrjeve të fundit të kompaktimit. Pra, kushtet e rrezikut kanë ekzistuar më parë dhe ndryshimet e fundit hidromorfologjike duket se e rrisin ndjeshëm këtë rrezik.
Në këtë kontekst, dhe në mungesë të një vlerësimi të pavarur dhe të dokumentuar të rrezikut, si dhe të informacionit të qartë mbi masat ekzistuese të mbrojtjes civile, ju kërkoj me respekt, si autoriteti përgjegjës i Bashkisë Fier, që të merren masat e mëposhtme:
- të kryhet një vlerësim hidrologjik i pavarur dhe në terren për zonën e Darëzezë e Re dhe lagunën përkatëse;
- të shqyrtohet një moratorium i përkohshëm për çdo kompaktim të mëtejshëm në zonat dunore dhe lagunare hidrologjikisht të ndjeshme;
- dhe të sigurohet informimi i qartë dhe i drejtpërdrejtë i banorëve mbi rreziqet e mundshme dhe strukturat e mbrojtjes apo ndërhyrjes që janë parashikuar.
Kjo kërkesë buron nga një shqetësim i drejtpërdrejtë dhe personal si banor i zonës, me qëllimin e vetëm parandalimin e një përmbytjeje të mundshme dhe mbrojtjen e sigurisë së njerëzve.
Ju falënderoj për vëmendjen dhe mbetem në dispozicion për çdo informacion shtesë.
Me respekt,
Khayim Illia
Darëzezë e Re – Fier